على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2410
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
نادان و ناشناس نمود آن مرد . عمس ( ams ) و ( amas ) م . ع . عمس عمسا و عمسا و عماسة و عموسا . مر . عماسة . عمس ( oms ) و ( omos ) ع . ج . عماس . و ج . عموس . و ج . عميس . عمش ( amc ) ا . ع . نيكوئى و صلاح در بدن . و صلاح در هر چيزى . و هر چيز موافق و برابر . عمش ( amc ) م . ع . عمشه عمشا ( از باب ضرب ) : بدون قصد و عمد زد او را . عمش ( omc ) ع . ج . اعمش و عمشاء . عمش ( amac ) ا . ع . سستى بينائى با جريان اشك همواره و يا بيشتر اوقات . عمش ( amac ) م . ع . عمش فيه الكلام عمشا ( از باب سمع ) : اثر كرد در وى آن سخن . و عمش جسم المريض : سالم گشت بدن آن بيمار . و عمش الرجل : سست بينائى گرديد آن مرد . عمشاء ( amc ' ) ص . ع . مؤنث اعمش : زنى كه چشمش بعلتى آب راند . الحديث : لا تسترضعوا الحمقاء و العمشاء فان اللبن يتعدى . عمشوش ( omcuc ) ا . ع . خوشهاى كه همه و يا بعضى از آن را خورده باشند . ج : عماشيش . عمص ( oms ) ا . ع . نوعى از خوردنى . عمص ( ames ) ص . ع . آزمند و حريص در خوردن عامص . عمص ( omos ) و ( oms ) ع . ج . عماص . عم صباحا ( em - sab han ) ع . كلمهء دعا يعنى صبح شما بخير . عمضج ( amzaj ) ا . ع . درشت و سخت از اسب و شتر . عمط ( amt ) م . ع . عمط عرضه عمطا ( از باب نصر ) : عيب كرد ناموس او را و رخنه انداخت در آن . عمط ( amt ) و ( amat ) م . ع . عمط نعمة الله عمطا و عمطا ( از باب نصر و سمع ) : سپاس نكرد نعمت خداى را . عمعمة ( am'amat ) م . ع . عمعم الرجل عمعمة : بسيار شد سپاه آن مرد پس از آنكه كم بود . عمق ( amq ) ا . ع . غورهء خرماى در آفتاب نهاده جهة خشك شدن . و نام رودبارى در طايف . عمق ( amq ) و ( omq ) ا . ع . كرانهء دشت دور از ديدار . ج : اعماق . عمق ( amq ) و ( omq ) و ( omoq ) ا ع . مغ چاه و وادى و كوه و جز آن . عمق ( omq ) و ( omoq ) م . ع . عمق عمقا و عمقا و عماقة . مر . عماقة . عمق ( omq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مغ و ژرفا و تك از هر گودى . و داراى عمق : دورتك و ژرف . عمق ( amaq ) ا . ع . حق . يق : له فيه عمق : مر او را حقى است در آن . عمق ( omaq ) و ( omoq ) ا . ع . نام فرودگاهى و منزلى . عمق ( omoq ) ع . ج . عميق . عمق ( omoq ) و ( emaq ) ع . ج . عميقة . عمقة ( amaqat ) ا . ع . چربش . و چرك روغن در خيك . عمقى ( emq ) ا . ع . نام درخت و يا گياهى . عمقيت ( omqiyyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دورتكى و ژرفى . عمكوس ( omkus ) ا . ع . حمار و خر . عمل ( amal ) ا . ع . كار و صنعت . و خدمت . ج : اعمال . و نام مردى . و بنو العمل : پيادگان . و بنو عمل : نام قبيلهاى از تازيان در يمن . و نيز عمل : بمعنى معمول فيه در كتب لغت بسيار آمده . ج : نيز اعمال . يق : قرية من اعمال المدينة مثلا اى مما يعمل فيها عامل ذلك البلد . عمل ( amal ) م . ع . عمل الشيئ عملا ( از باب سمع ) : ساخت آن چيز را . و عمل على الصدقة : سعى و كوشش كرد در فراهم آوردن صدقه . و عمل فلان : كار كرد فلان . و عملت الناقة باذنيها : شتافت آن ماده شتر . و عمل البرق : پيوسته درخشيد برق . و عمل به العملين : مبالغه نمود در آزار و رنج او . مر . عملين . و عمل الشيئ فى الشيئ : گرفت آن چيز نوعى از اعراب را و پيدا نمود اعراب را بر آن چيز . و عملت الناقة عملا و عمالة : نيك كار كن و هوشيار گرديد آن ماده شتر . عمل ( amal ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كار و كردار و فعل . و اثر . و صنعت . و هر چيز گذاشته شدهء در اجرا . و هر چيز تطبيق شدهء با آزمايش و تجربه مقابل علم و نظر . و ما حصل هر صنعت و هر كار و هر سعى و كوششى . و ما حصل حكومت و رياست . و ما حصل جمع آورى ماليات و خراج . و اخذ و قبض . و عمل صالح : كردار نيك . و عمل معمول : معاملهء پيشين . و عمل كردن : اثر كردن . و كار كردن . و امتحان نمودن . و اثر كردن داروى مسهل . و عمل يد : صنعت و هر كارى كه با دست اجرا مىگردد . و باصطلاح طب : اجراى اعمال جراحى . و دستور العمل : كتابچهء جمع و خرج ماليات . و بيان طريقهء استعمال و اجراى كارى . عمل ( amel ) ص . ع . برق پيوسته درخشنده . و رجل عمل : مرد كار كن . و مردى كه بر كارى سرشته شده باشد و آن كار مطبوع وى بود .